^Back To Top

Maria Konopnicka

modUrodziła się w Suwałkach 23 maja 1842 roku. Po wstąpieniu w związek małżeński w 1862 roku, wraz z mężem – Jarosławem – przeprowadziła się do Bronowa. Zanim, w roku 1870, wydała swój pierwszy wiersz – „W zimowy poranek” – urodziła piątkę dzieci. Dopiero w 1881 roku ukazał się pierwszy zbiór poezji, a dwa lata później – debiut prozatorski: „Wrażenia z podróży.” W tym też czasie została redaktorką „Świtu”; dużo publikuje w prasie, m.in. w: „Bibliotece Warszawskiej”, „Kłosach”, „Bluszczu”. W następnych latach sporo podróżowała: głównie na Wschód (Lwów, Wołyń), do Czech, Włoch, Szwajcarii, lecz przede wszystkim po Polsce – wielokrotnie też zmieniła miejsca zamieszkania. Od roku 1886 oraz „O Janku Wędrowniczku” z 1894) i wierszyki dla dzieci. Od roku 1890, będąc za granicą, współpracowała z prasą polską, zrzeszeniami uchodźców na obczyźnie, „Macierzą Szkolną” oraz komitetami pomocy dla wywłaszczonych ze Śląska i Wielkopolski; zorganizowała także międzynarodowy protest przeciwko prześladowaniu dzieci polskich we Wrześni (1901-1902). Powróciła do Warszawy w roku 1905. Wyrazem jej niezgody na politykę germanizacyjną było opublikowanie „Roty” w roku 1908 do muzyki Feliksa Nowowiejskiego; od czasu prawykonania w rocznicę zwycięstwa grunwaldzkiego w 1910 roku, „Rota” stała się pieśnią powszechnie znaną. W 1903 roku Konopnicka otrzymała w darze narodowym dworek w Żarnowcu. Do tego czasu wydała sześć zbiorów opowiadań, m.in. „Na drodze” i „Ludzie i rzeczy”. Była autorką licznych esejów i dzieł krytycznych. Tłumaczyła z języków: angielskiego, czeskiego, włoskiego, francuskiego i niemieckiego. Zmarła 8 października 1910 roku we Lwowie, gdzie została pochowana na tamtejszym cmentarzu Łyczakowskim.

Licznik odwiedzin

Dzisiaj213
Wczoraj426
W tym tygodniu 639
W tym miesiącu11440
Wszystkich219211

WolaSzkola

wola 1

wizytowka wolaszkola

 

Dzieciństwo

Maria Konopnicka była córką Józefa Wasiłowskiego i Scholastyki z Turskich. Jej rodzice zamieszkali w Suwałkach w 1841

 Matka Marii zmarła w 1854 i została pochowana na Cmentarzu Miejskim w Kaliszu. Ojciec Marii był prawnikiem, obrońcą Prokuratorii Generalnej i patronem Trybunału Cywilnego, znawcą i miłośnikiem literatury. Atmosfera powagi, żarliwego patriotyzmu i surowych nauk moralnych miała duży wpływ na Marię. W latach 1855–1856 uczyła się z siostrą na pensji u sióstr sakramentek w Warszawie i tam zetknęła się z Elizą Pawłowską, późniejszą Orzeszkową. Przyjaźń ich, scementowana wspólnymi zainteresowaniami literackimi, przetrwała całe życie Marii.

Jedyny brat Marii, student politechniki w Liège Jan Wasiłowski[4], poległ 19 lutego 1863 w powstaniu styczniowym, w bitwie pod Krzywosądzem, w pierwszej bitwie oddziału, w którym służył.

Młodość i początki twórczości

We wrześniu 1862 w kaliskiej katedrze św. Mikołaja Biskupa[5] Maria Wasiłowska poślubiła Jarosława Konopnickiego herbu Jastrzębiec, starszego od niej o 12 lat[6]. Po ślubie wyjechała z Kalisza i zamieszkała w Bronowie, a następnie w Gusinie w ówczesnej guberni kaliskiej (dziś województwo łódzkie). Jarosław, jako najstarszy z braci, zarządzał kluczem dóbr rodzinnych, w skład których wchodziły wsie: Konopnica, Bronówek i Bronów. Majątek ten był pokaźny, ale zaniedbany[7]. Konopniccy pod koniec 1863 i na początku 1864 spędzili czas z pierworodnym synem Tadeuszem w Wiedniu i Dreźnie. W czasie dziesięciu lat małżeństwa Maria urodziła ośmioro dzieci.

 W 1872 sprzedano majątek w Bronowie i rodzina Konopnickich przeniosła się do dzierżawionego Gusina. Tu powstał poemat W górach, który przychylnie zrecenzował Henryk Sienkiewicz, dzięki czemu poetka uwierzyła w swój talent i postanowiła sama zadbać o dzieci i siebie. W 1876 roku poetka rozstała się z mężem i podjęła decyzję o opuszczeniu Gusina, w 1877 roku przeniosła się z dziećmi do Warszawy, gdzie mieszkała do 1890. Wyjazd z dziećmi do Warszawy utrwaliła w wierszu Przed odlotem. Mimo rozstania Konopnicka nie zerwała kontaktów z Jarosławem – wysłała mu pieniądze na podróż do Krakowa na jubileusz swej twórczości. Mąż później zbankrutował, zmarł prawdopodobnie w 1902 r.[9]

Poetka zaczęła pracę w stolicy jako korepetytorka. W 1878 roku nagle zmarł jej ojciec. W tym też roku zaczęła uczestniczyć w konspiracyjnych i jawnych akcjach społecznych. W 1882 roku odbyła podróż do Austrii i Włoch,

Na 25-lecie pracy pisarskiej (1903) Konopnicka otrzymała w darze narodowym dworek w Żarnowcu koło Krosna na Pogórzu Karpackim. W 1889 roku poznała Marię Dulębiankę[11], z którą pozostawała w głębokiej przyjaźni. 8 września 1903 Dulębianka wprowadziła się wraz z Konopnicką do dworku w Żarnowcu, gdzie miała swoją pracownię. Razem odbywały stąd podróże do Austrii, Francji, Niemiec, Włoch i Szwajcarii, których klimat służył zdrowiu Konopnickiej.

Życie literackie

Nowele pisała od początku lat osiemdziesiątych XIX wieku aż do śmierci. Zaczęło się od dziennikarskich doświadczeń Konopnickiej, w czasie redagowania przez nią „Świtu”. Początkowo czerpała inspiracje z doświadczeń Prusa, Orzeszkowej, a następnie rozwinęła własne pomysły w dziedzinie małych form. Nowela Dym opublikowana została w roku 1893.

Maria Konopnicka zajmowała się także krytyką literacką, którą uprawiała od roku 1881, początkowo na łamach „Kłosów”, „Świtu”, „Gazety Polskiej”, „Kurjera Warszawskiego”, następnie w wielu innych pismach. Do 1890 roku przeważały artykuły recenzyjne o tekstach współczesnych autorów polskich i zagranicznych. Konopnicka jest znana z części swojego dorobku obejmującego prozę i tworzonego dla dzieci. Utwory Konopnickiej dla dzieci ogłaszane od roku 1884, eliminujące natrętny dydaktyzm, rozbudzające wrażliwość odbiorców były nowością w tej dziedzinie pisarstwa.

W 1908 w miesięczniku „Przodownica” Konopnicka opublikowała Rotę, wiersz, który stanowił punkt kulminacyjny publicystycznej kampanii poetki przeciwko polityce germanizacyjnej w zaborze pruskim[14].

Utwory Konopnickiej zawierają protest przeciwko niesprawiedliwości społecznej oraz ustrojowi niosącemu ucisk i krzywdę. Nacechowane są patriotyzmem, liryzmem i sentymentalizmem.

Konopnicka współpracowała z wydawnictwami, prasą krajową, organizacjami społecznymi trzech zaborów, a także uczestniczyła w międzynarodowym proteście przeciwko prześladowaniu dzieci polskich we Wrześni (1901–1902). Brała udział w walce o prawa kobiet, akcji potępiającej represje władz pruskich, w pomocy na rzecz więźniów politycznych i kryminalnych.

Maria Konopnicka zmarła na zapalenie płuc 8 października 1910 w sanatorium „Kisielki” we Lwowie. Została pochowana 11 października 1910 na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie, w Panteonie Wielkich Lwowian (II rondo, 5 aleja). Pogrzeb, zorganizowany przez Marię Dulębiankę, stał się wielką manifestacją patriotyczną, w której udział wzięło blisko 50 000 osób. Popiersie nagrobne wykonała Luna Drexlerówna[15], na cokole wyryto fragment wiersza Konopnickiej Na cmentarzu:

...Proście wy Boga o takie mogiły,
Które łez nie chcą, ni skarg, ni żałości,
Lecz dają sercom moc czynu, zdrój siły
Na dzień przyszłości...
[16]

 

Zniszczone podczas II wojny światowej popiersie Konopnickiej zostało odtworzone w okresie powojennym.

Copyright © 2013. Zespół Szkół w Woli Skromowskiej  Rights Reserved.